سايبرنايف؛ راديوسرجري استريوتاكتيك بدون نياز به قاب
سايبرنايف؛ راديوسرجري استريوتاكتيك بدون نياز به قاب
نویسنده: مهندس نسرين اميني
امروزه نقش راديوسرجري استريوتاكتيك
(جراحي غير تهاجمي به وسيله تشعشع) براي درمان ضايعات و تومور ها به خوبي
اثبات شده است. سايبرنايف يك سيستم راديوسرجري استريوتاكتيك است كه اجازه
درمان راديوسرجيكال ضايعات را ميدهد. اين سيستم از يك جفت دوربين اشعه
ايكس متعامد تشكيل شده است و نيز يك شتاب دهنده خطي سبك وزن كه بر روي يك
ربات نصب شده است و اجازه دسترسي به زواياي مختلف را مي دهد و پرتوهاي
درماني رابدون استفاده از قاب كلاه مانند به هدف مورد نظر مي رساند.
واژه راديوسرجري استريوتاكتيك اولين بار توسط دكتر لارس لسكل سوئدي در دهه 50 به وجود آمد و در دهه 60 دستگاه راديوسرجري منحصر به فرد گاما نايف به وجود آمد كه داراي منبع راديواكتيو كبالت 60 است. نوع ديگر از منبع انرژي در سيستم هاي راديوسرجري شتاب دهنده خطي است كه اولين بار توسط بتي و كلومبو در اواسط دهه80 به وجود آمد و تا به آن زمان از راديوسرجري براي درمان تومورهاي مغزي استفاده مي كردند. در اين سيستم هاي به وجود آمده تا اين زمان از يك قاب كلاه مانند براي ثابت كردن سر استفاده مي كردند و اشعه مورد نظر را به تومور با ضايعه مورد نظر مي تاباندند كه در گاما نايفاز 201 منبع راديواكتيو كبالت 60 استفاده مي كردند كه بر روي قاب قرار گرفته بود و اشعه به مركز قاب تابيده مي شد جايي كه سر بيمار آنجا قرار ميگرفت. در دهه 90 سيستم جديدي به نام سايبرنايف به وجود آمد كه در آن نيز از شتاب دهنده خطي براي درمان ضايعات مغزي استفاده مي كردند با اين تفاوت كه ديگر از قاب هاي ثابت كننده سر استفاده نمي كردند و اين يكي از مشكلات را كه مي بايست قاب بر روي سر با پيچ ثابت مي شد را حل كرد و در سال 2000 از سايبرنايف براي درمان بيماري هاي ريه اي استفاده شد و امروزه از آن براي درمان سرطان استخوان و بافت نرم، سرطان مغز، سرطان سر و گردن، سرطان ريه، سرطان متاستاتيك، پانكراس و ساير سرطان گوارش، سرطان پروستات و ... استفاده مي شود.
سيستم سايبرنايفسايبرنايف يك
راديوسرجري استريوتاكتيك با راهنماي تصويري است كه با استفاده از
راديـوگـرافـي اشعـه ايكـس بـه صـورت realtime- در اتـاق درمـان و عكـس
برداري سهبعدي به دست آمده قبل از شروع درمان و تركيب اين تصاوير مكان
دقيق درمان را تعيين مي كند و پرتوهاي تابشي به طور مستقل از طريق شتاب
دهنده خطي (LINACs) كه بر روي يك ربات سوار شده به محل مورد نظر منتقل مي
شوند.
ايـن مفهوم اساسي بدون تغيير باقيمانده است، اما پيشرفت هاي ...
این پایگاه برای همگرایی و هم اندیشی پرتونگارن و صاحب نظران عرصه رادیولوژی استان لرستان و پیوند آنها با سایر پرتونگاران میهن سربلندمان ایران است امید که در راه شکوفایی دانش ارزشمند و زندگی بخش رادیولوژی موفق عمل نماییم و راه توسعه ی همه جانبه بر این دانش نوین که همانا چشم بینای دانش پزشکی و ذهن دانای آنست را بگشاییم و این مهم جز در سایه ی تلاش همه کارکنان و دانش پژوهان این گستره امکان پذیر نخواهد بود به امید سربلندی همه پرتونگاران ایران زمین.